Άδεια εγκατάστασης μονάδας αποθήκευσης πετρελαίου ανάμεσα σε ιχθυοκαλλιέργειες της Σαγιάδας-“Βροχή” οι αντιδράσεις

Το Υπουργείο Περιβάλλοντος & Ενέργειας, με απόφασή του, χορήγησε στις 16/11/2022, έγκριση εγκατάστασης μονάδας αποθήκευσης και διακίνησης υγρών καυσίμων και ασφάλτου, στη θέση «Μανδήλα» Λωρίδας Σαγιάδας, μια περιοχή στην οποία βρίσκονται εγκατεστημένες το σύνολο σχεδόν των μονάδων ιχθυοκαλλιεργειών της Θεσπρωτίας. Εκεί θα εγκατασταθούν 7 τουλάχιστον δεξαμενές, οι οποίες θα αποθηκεύουν 14.500 κυβικά πετρελαίου και ασφαλτικών, οι οποίες θα τροφοδοτούνται από τη θάλασσα με διέλευση και ελλιμενισμό δεξαμενόπλοιων.

Η Περιφέρεια και το Επιμελητήριο Θεσπρωτίας στε ανακοινώσεις καταδίκασαν την απόφαση με σχετικές ανακοινώσεις.

Η Περιφέρεια μάλιστα τόνισε οτι θα κινηθεί δικαστικά, αφού 1) Στη θαλάσσια περιοχή της Σαγιάδας έχουν εγκατασταθεί από το 1989 πλήθος ιχθυοκαλλιεργειών, που λειτουργούν με νόμιμες άδειες. Οι περισσότερες από τις μονάδες αυτές έχουν χρηματοδοτηθεί με σημαντικά κεφάλαια αρκετών εκατομμυρίων ευρώ από Εθνικούς και Κοινοτικούς πόρους για την ίδρυση ή και τον εκσυγχρονισμό τους, στα πλαίσια επενδυτικών σχεδίων από Επιχειρησιακά και Τομεακά Προγράμματα. 

Σήμερα ο συνολικός τζίρος του κλάδου υπερβαίνει τα 65.000.000€ ανά κύκλο εκτροφής, προσφέροντας 450 θέσεις εργασίες, οι οποίες με τις εν εξελίξει αδειοδοτήσεις θα αυξηθούν στις 1.000 περίπου, χωρίς να συνυπολογίζονται οι θέσεις σε υποστηρικτικές του κλάδου δραστηριότητες. 

Ο τοπικός κλάδος της ιχθυοκαλλιέργειας στην Π.Ε. Θεσπρωτίας υπερβαίνει το 12,5% της εθνικής παραγωγής και συνολικά το 5,5% της Μεσογειακής παραγωγής σε τσιπούρα και λαβράκι -με την Ελλάδα να είναι η μεγαλύτερη παραγωγός τους παγκοσμίως- αποτελώντας τον δυναμικότερο κλάδο της πρωτογενούς παραγωγής της χώρας μας και μάλιστα εξαγώγιμο. Τα μεγέθη αυτά καθιστούν τις ιχθυοκαλλιέργειες της Λωρίδας Σαγιάδας σημαντικό κλάδο όχι μόνο της περιφερειακής αλλά και της εθνικής οικονομίας. 

Σημειώνεται ότι τα 2/3 των εξαγωγών της Περιφέρειας Ηπείρου είναι τρόφιμα με προϊόντα αιχμής τα ιχθυηρά (μερίδιο 32% επί των συνολικών εξαγωγών της και 84% επί των συνολικών εξαγωγών της Π.Ε. Θεσπρωτίας, όπως προκύπτει από στοιχεία της ΕΛ.ΣΤΑΤ.), προς τα οποία και προσανατολίζονται οι επενδυτικές δραστηριότητες και απορροφήσεις πόρων  από την Ευρωπαϊκή Ένωση.

Με αυτά τα δεδομένα, η Περιφέρεια Ηπείρου σε συνέργια με το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων έχει προωθήσει «καλάθι αγροτικών προϊόντων» για την ανάπτυξη και την τόνωση της τοπικής οικονομίας, στο οποίο τα θαλασσινά ψάρια υδατοκαλλιέργειας (τσιπούρα, λαβράκι) έχουν αξιολογηθεί ως Προϊόντα Εθνικής Σημασίας με εξαγωγικό προσανατολισμό. Η παραγόμενη ποιότητα των ιχθυηρών της περιοχής είναι διεθνώς αναγνωρισμένη, γι’ αυτό και εξάγεται σχεδόν στο σύνολό της. 

2) Η υλοποίηση της αδειοδοτηθείσας μονάδας στην περιοχή -και μάλιστα σε οικολογικά ευαίσθητη περιοχή (πλησίον των παλαιών εκβολών του ποταμού Καλαμά)-αυταπόδεικτα εγκυμονεί σοβαρούς κινδύνους για την ομαλή λειτουργία των νομίμως προϋφιστάμενων μονάδων ιχθυοκαλλιέργειας και θα αποτελέσει μια μόνιμη ‘’βόμβα’’ για την περιοχή. Κανείς δεν μπορεί να αποκλείσει τη διαρροή πετρελαιοειδών στο θαλάσσιο χώρο τόσο σε ομαλές όσο και πρωταρχικά σε δυσμενείς καιρικές συνθήκες. Σε κάθε περίπτωση, η διακίνηση και αποθήκευση πετρελαιοειδών μέσω της θάλασσας ανάμεσα από πυκνές ιχθυοκαλλιέργειες είναι ασύμβατη με τη λειτουργία των νόμιμα υφιστάμενων υδατοκαλλιεργειών, ακόμη και αν διασφαλίζεται η λήψη των πλέον ενδεδειγμένων μέτρων ασφαλείας, όπως έχει διαπιστωθεί από την Ειδική Γραμματεία Περιβάλλοντος ήδη από το 2011. Άλλωστε για τέτοιες δραστηριότητες προβλέπεται χωροθέτηση πλησίον του λιμανιού της Ηγουμενίτσας.

Επιπλέον, η αρνητική δημοσιότητα που κατά πάσα βεβαιότητα θα δοθεί από ανταγωνιστές γειτονικών χωρών (π.χ. Τουρκία) στην εγκατάσταση και λειτουργία μονάδας αποθήκευσης πετρελαιοειδών, η τροφοδοσία της οποίας, μάλιστα, γίνεται δια θαλάσσης, σε μία από τι περιοχές της χώρας με τη μεγαλύτερη συγκέντρωση μονάδων ιχθυοκαλλιέργειας, είναι προφανές ότι θα αποβεί ζημιογόνα για το σύνολο της εξαγωγικής δραστηριότητας προϊόντων ιχθυοκαλλιεργειών της Π. Ε. Θεσπρωτίας αλλά δυνάμει και όλης της χώρας, καθώς είναι πλέον ή βέβαιο ότι θα αποφευχθεί η κατανάλωσή τους από το απαιτητικό και οικολογικά συνειδητοποιημένο καταναλωτικό κοινό των ευρωπαϊκών αγορών, στους οποίους κατ’ αποκλειστικότητα σχεδόν απευθύνονται. Άλλωστε η εξασφάλιση και κατοχύρωση των διεθνών αγορών έχει επιτευχθεί μέσω παραγωγής προϊόντων υψηλής ποιότητας και διατροφικής αξίας, που με την εγκατάσταση της μονάδας υποβαθμίζονται.

Το Επιμελητήριο διατύπωσε την κάτωθι επιστολή διαμαρτυρίας:

Αξιότιμε κε Πρωθυπουργέ
Απευθυνόμαστε στο πρόσωπό σας διαμαρτυρόμενοι για την προσπάθεια καταστροφής ενός σημαντικού τμήματος του κλάδου της Ελληνικής Υδατοκαλλιέργειας που λαμβάνει χώρα αυτή τη στιγμή με Απόφαση του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας!

Επίσης απευθυνόμαστε σε εσάς διότι υφίσταται τεράστια απόκλιση απόψεων, ερμηνειών της νομοθεσίας, αποτίμηση του συμφέροντος της Εθνικής Οικονομίας αλλά και ασυμφωνία των συναρμόδιων Υπουργείων που εποπτεύετε, για την τρόπο επίτευξης της Ανάπτυξης της χώρας!

Εν συντομία, στον Νομό Θεσπρωτίας βρίσκονται εγκατεστημένες μονάδες θαλάσσιας υδατοκαλλιέργειας από την δεκαετία του 1980. Σήμερα, ο κλάδος αυτός αποτελεί ένα από τους σημαντικότερους πυλώνες ανάπτυξης της Θεσπρωτίας αλλά και της Περιφέρειας Ηπείρου, παράγοντας προϊόντα ιχθυοκαλλιέργειας άνω των 15.000 τόνων περίπου ετησίως με το 90% περίπου της παραγωγής να εξάγεται στην Ε.Ε.. Η παραγωγή τους αποτελεί το 10% της Ελληνικής παραγωγής και το 4% της Μεσογειακής!!!!

Η δράση του κλάδου αποφέρει άνω των 65 εκατ. Ευρώ ετησίως στην τοπική και Εθνική Οικονομία και απασχολεί άνω των 450 περίπου μόνιμων εργαζόμενων.

Το 2022, με το Προεδρικό Διάταγμα (ΦΕΚ 326/Δ/11.05.2022) εγκρίθηκε ο Χαρακτηρισμός και οριοθέτηση Περιοχής Οργανωμένης Ανάπτυξης Υδατοκαλλιεργειών (Π.Ο.Α.Υ.) σε θαλάσσιες περιοχές της Περιφερειακής Ενότητας Θεσπρωτίας και περιβαλλοντική έγκριση του σχεδίου αυτού. Με την ίδρυση πλέον της ΠΟΑΥ, η ετήσια παραγωγή αναμένεται να αυξηθεί σημαντικά την επόμενη 5ετία με την ίδρυση και νέων μονάδων ή αύξηση της δυναμικότητας των υφιστάμενων, προσεγγίζοντας την ετήσια παραγωγή των 27 χιλιάδων τόνων και διπλάσιες θέσεις εργασίας, τις οποίες έχει ανάγκη η περιοχή μας! Λάβετε υπόψη σας ότι για την έκδοση του ΠΔ λήφθηκαν υπόψη οι υπ’ αρ. 203/2021 και 19/2022 γνωμοδοτήσεις του Συμβουλίου της Επικρατείας, με πρόταση των Υφυπουργών Περιβάλλοντος και Ενέργειας και Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων!!!

Στις 28 Μαΐου 2022 σε ημερίδα Ιχθυοκαλλιέργειας που διοργανώθηκε στην περιοχή με θέμα: «Η Υδατοκαλλιέργεια ως μοχλός Ανάπτυξης και Εξωστρέφειας & η συμβολή της στην οικονομία της Θεσπρωτίας» ο Υπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων κος Γεώργιος Γεωργαντάς επισήμανε τον σημαντικότατο ρόλο του κλάδου στην ανάπτυξη της εθνικής οικονομίας και την πρόθεση της Κυβέρνησης για περαιτέρω στήριξη κι ενίσχυση του κλάδου!
Και σήμερα, με την αριθμ πρ. ΥΠΕΝ/ΔΥΔΡ/120082/3334/16.11.2022 Απόφαση του Υπουργείου Περιβάλλοντος κι Ενέργειας χορηγείται έγκριση εγκατάστασης μονάδας αποθήκευσης και διακίνησης υγρών καυσίμων και ασφάλτου στην ίδια περιοχή, με πρόβλεψη τροφοδοσίας της δια θαλάσσης με την δημιουργία λιμενικών εγκαταστάσεων!!!!

Κε Πρωθυπουργέ,
Επειδή η κοινή λογική (πλην μάλλον ορισμένων στελεχών της Κυβέρνησης) αντιλαμβάνεται ότι η πιθανότητα θαλάσσιας ρύπανσης δεν είναι ακραία σε περιπτώσεις εγκαταστάσεων ασφαλτικών και πετρελαιοειδών και πως όποια ρύπανση υπάρξει, θα εξαπλωθεί άμεσα σε όλη την περιοχή.

Επειδή υφίσταται το σχετικό ΠΔ για την ίδρυση της ΠΟΑΥ και βάσει του οποίου αλλά και της σχετικής με την υδατοκαλλιέργεια νομοθεσία δεν επιτρέπεται η εγκατάσταση άλλων δραστηριοτήτων στην περιοχή, πόσο δε μάλλον ρυπογόνων.

Επειδή ο κλάδος της υδατοκαλλιέργειας αποτελεί σημαντικότατο πνεύμονα ανάπτυξης της ακριτικής περιοχής μας αλλά και για την Εθνική Οικονομία, τόσο λόγω των Εσόδων όσο και του αριθμού απασχόλησης εργαζομένων.

Επειδή η εγκατάσταση μονάδων καυσίμων κι ασφάλτου στην ευρύτερη περιοχή υποβαθμίζει άμεσα το προϊόν του κλάδου και προσθέτει ένα άμεσο και ορατό κίνδυνο καταστροφής του.

Επειδή δεν αντιλαμβανόμαστε τι μπορεί να έχει αλλάξει μέσα σε διάστημα έξι μηνών, από την έκδοση του ΠΔ μέχρι την έκδοση της ανωτέρω Απόφασης μέσα στο ίδιο Υπουργείο!

Επειδή δεν αντιλαμβανόμαστε ποιοι “ιδιαίτεροι λόγοι” μπορεί να κινητοποίησαν και οδήγησαν την αρμόδια Υπηρεσία στην έκδοση αυτής της Απόφασης!

Επειδή παρουσιάζονται τεράστιες αντιφάσεις μεταξύ αποφάσεων και ανακοινώσεων των ιδίων των Υπουργείων αλλά και των συναρμόδιων Υπουργείων μεταξύ τους, που δύνανται να οδηγήσουν και σε υπόνοιες «εξωτερικών παρεμβάσεων».

Επειδή η ανωτέρω απόφαση έρχεται σε ευθεία αντίθεση με τις θεσμικές και τις προσωπικές σας εξαγγελίες για την στήριξη των παραγωγικών κι αναπτυξιακών για την εθνική οικονομία κλάδων.

Επειδή η εφαρμογή της συγκεκριμένης απόφασης θα οδηγήσει άμεσα σε δυναμικές κινητοποιήσεις όλων των εμπλεκόμενων φορέων της Θεσπρωτίας και της Ηπείρου το επόμενο διάστημα.

Τέλος επειδή ως Πρωθυπουργός είστε Υπεύθυνος για τις ενέργειες της Κυβέρνησης που θα οδηγήσουν την Υδατοκαλλιέργεια της Θεσπρωτίας στην καταστροφή.

Σας καλούμε να εξετάσετε άμεσα και χωρίς αναίτια καθυστέρηση το οικονομικό και περιβαλλοντικό έγκλημα που δρομολογείται με ευθύνη του Υπουργείου και να ενεργήσετε για την επανεξέταση της χορηγηθείσας Απόφασης και την ανάκλησή της ΑΜΕΣΑ!