ΣΤΑΓΟΝΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ (Του Παναγιώτη Νάκα)

0
130

Η Ελλάδα είναι ένας τόπος με μακραίωνη ιστορία.

Κάθε σημείο της ελληνικής γης έχει φυλαγμένο και ένα μείγμα ιστορικών γεγονότων που διαδραματίστηκαν στις διάφορες ιστορικές περιόδους από αρχαιοτάτων χρόνων μέχρι και τη νεότερη ιστορία.

Ιούλιος μήνας και μία ιστορική σελίδα που είναι συνδεμένη η περιοχή του Φαναρίου και της Άρτας είναι το έτος 1822 και ειδικότερα η 4η Ιουλίου 1822.

Η Μάχη της Σπλάντζας (4 Ιουλίου 1822)
Στις εκβολές του Αχέροντα, κατά το δεύτερο έτος της ελληνικής επανάστασης, έγινε η περίφημη μάχη που σημαδεύτηκε με τον θάνατο του μανιάτη οπλαρχηγού Κυριακούλη Μαυρομιχάλη.

Οι Τούρκοι που έτρεμαν τον Κυριακούλη και ενώ έμαθαν ότι κατέφθασε στην Ήπειρο για να προσφέρει βοήθεια στους Σουλιώτες, του έκαναν επίθεση στον βάλτο της Βαλανιδορράχης. Δύναμη 3.000-4.000 Τούρκων υπό τον Κεχαγιάμπεη του Χουρσίτ πασά, επιτέθηκε κατά των 500-600 Μανιατών, Μεσολογγιτών και Σουλιωτών. Δόθηκε σκληρή μάχη και εκεί κατέληξαν και οι δύο αρχηγοί των στρατευμάτων.

Ο Κυριακούλης Μαυρομιχάλης και ο Κεχαγιάμπεης.

Το εκκλησάκι της Αγίας Ελένης, σύμφωνα με την παράδοση ήταν ο χώρος που φιλοξένησε τη σωρό του μανιάτη οπλαρχηγού, ώσπου να τη μεταφέρουν οι στρατιώτες του με τα πλοία στο Μεσολόγγι, όπου και ετάφη.

Στο ξωκλήσι της Αγίας Ελένης υπάρχει αναθηματική στήλη, ώστε να θυμίζει την ηρωική αυτοθυσία των ελλήνων αγωνιστών και του γενναίου οπλαρχηγού, καταγόμενος από τη θρυλική οικογένεια των Μαυρομιχαλαίων, από μια οικογένεια που έδωσε πολλούς άνδρες στον Αγώνα του ‘21.

Ενώ στην πλατεία της Βαλανιδορράχης, υπάρχει προτομή του Κυριακούλη Μαυρομιχάλη η μοναδική σε όλη την Ελλάδα, ως ένδειξη τιμής και τόπος προσκυνήματος να είναι για τον κάθε διαβάτη στον μανιάτη οπλαρχηγό. Δίπλα στην προτομή του ήρωα υπάρχει και το μαρμάρινο βιβλίο, ενθύμιο από τους απογόνους των Μαυρομιχαλαίων, όταν επισκέφθηκαν για πρώτη φορά την περιοχή του Φαναρίου , για να γνωρίσουν τον τόπο θυσίας του αγαπημένου τους οπλαρχηγού που διακρίθηκε για την ανδρεία και την αγάπη του για την πατρίδα, που ξέφευγε των ορίων της Μάνης.

Εδώ και δύο χρόνια πραγματοποιείται με ευθύνη του Δήμου Πάργας, παρουσία αντιπροσωπείας Μανιατών από τον Δήμο Ανατολικής Μάνης, τιμητική προσκυνηματική εκδήλωση.

Η Μάχη του Πέτα (4 Ιουλίου 1822)
Την ίδια ημέρα στο χωριό Πέτα Άρτας, εκτυλίχθηκε μία άλλη μάχη μείζονος σημασίας που
καθόρισε και την πορεία της ελληνικής επανάστασης στην Ήπειρο.

Στο Πέτα Άρτας οι ΄Ελληνες του Μάρκου Μπότσαρη και του Αλέξανδρου Μαυροκορδάτου ήρθαν αντιμέτωποι με τους Τούρκους του Ομέρ Βρυώνη. Ο Μεχμέτ Ρεσίτ πασάς με περίπου 8.000 Τούρκους βγήκε από την Άρτα και κατευθύνθηκε στο χωριό
Πέτα που βρίσκεται σε κορυφογραμμή. Αριστερά τοποθετήθηκαν οι Φιλέλληνες, πιο δεξιά το πυροβολικό τους, στη συνέχεια το Σώμα των Επτανησίων και στο δεξιό άκρο πάνω σε ένα λόφο ο Γώγος Μπακόλας με τους πολεμιστές του. Σε άλλη κορυφογραμμή τοποθετήθηκε ο Μάρκος Μπότσαρης.

Οι ελληνικές δυνάμεις στο Πέτα ήταν 2.000 άνδρες. Η μάχη άρχισε τα χαράματα και τελείωσε το απόγευμα. Κατέληξε με μεγάλη ήττα όπου βρήκαν τραγικό θάνατο πολλοί Φιλέλληνες . Ήταν χαρακτηριστικά τα λόγια του βαριά πληγωμένου στρατηγού Νόρμαν προς τον Μαυροκορδάτο: «Πρίγκηπα, όλα τα χάσαμε, εκτός απότην τιμή» Ο απολογισμός τη μάχης ήταν τραγικός: Το ένα τρίτο του τακτικού στρατού σκοτώθηκε, από το Σώμα των Φιλελλήνων σκοτώθηκαν 68 άνδρες, οι μισοί Επτανήσιοι και δέκα πυροβολητές.

Οι Τούρκοι έχασαν 800 άνδρες. Οι λίγοι αιχμάλωτοι Φιλέλληνες και τακτικοί υποχρεώθηκαν να περπατήσουν μέχρι την Άρτα, κρατώντας στα χέρια τους τα αιμόφυρτα κεφάλια των συμπολεμιστών τους

ΕΝΑΣ ΜΥΘΟΣ ΜΕ ΠΛΟΥΣΙΑ ΙΣΤΟΡΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ
Η νεραιδογέννητη οικογένεια των Μαυρομχαλαίων
Επειδή ο θρύλος αυτής της οικογένειας είναι μεγάλος, έτσι παραμυθένιο είναι και το ιστορικό της οικογένειας Μαυρομιχάλη, από την εμφάνισή της στη Μάνη: «Όταν οι Τούρκοι πατούν για πρώτη φορά ευρωπαϊκό έδαφος διαβαίνοντας τον Ελλήσποντο, κατά το 1340, κατακτώντας τη θρακική χερσόνησο, κάποια οικογένεια από την Καρδία, πόλη στα περίχωρα της Ανδριανούπολης κατέφυγε στη Μάνη και από αυτήν κατάγονται οι Μαυρομιχαλαίοι.

Επί εποχής Ενετών, σε ένα χωριό της Μάνης, τα Άλικα, υπήρχε ένα ορφανό παιδί Μιχάλης. Στη Μάνη υπήρχε το συνήθειο τα ορφανά να τα ονομάζουν μαύρα, εξαιτίας της ορφάνιας τους. Έτσι το ορφανό Μιχάλης ονομάστηκε Μαυρομιχάλης. Αυτό το ορφανό παιδί , δεν περίμενε κανείς, ότι με την πάροδο του χρόνου θα καταστεί ένα από τα λαμπρότερα ονάματα στην ιστορία του ελληνικού κράτους. Ο Μαυρομιχάλης αφού μεγάλωσε, έφυγε από τα Άλικα και πήγε στο Οίτυλο. Εκεί παντρεύτηκε και έγινε πατέρας πολλών παιδιών,. Και μάλιστα αγοριών.

Ένας από τους γιους του, αναδείχθηκε Έξαρχος σε όλη τη Μάνη από τον Οικουμενικό θρόνο.Ο Έξαρχος απέκτησε δέκα γιους. Ο πρωτότοκος γιος του Έξαρχου ονομαζόταν
Γεώργιος και είναι αυτός που προάγει και ισχυροποιεί την δόξα της οικογένειας Μαυρομιχάλη.

Ο Γεώργιος Μαυρομιχάλης πηγαίνοντας στην Κορώνη συνδέθηκε με στενή φιλία με κάποιον από τους επιφανείς Οθωμανούς που προήχθη σε Μέγας Βεζύρης. Εκείνος φεύγοντας για την Κωνσταντινούπολη δεν ξέχασε τον φίλο του Γεώργιο Μαυρομιχάλη, ο οποίος του έδωσε το αξίωμα του καπετάνιου της Μάνης. Αυτό είχε σαν αποτέλεσμα να γιγαντώσει την
επιρροή του Γεώργιου σε όλη την Πελοπόνησσο, όχι μόνο απέναντι στους Χριστιανούς (ισχυρός προστάτης τους) αλλά και απέναντι στους Οθωμανούς (ελεγκτής των πράξεών τους).

Σύμφωνα με την παράδοση ο Γεωργάκης Μαυρομιχάλης, ο οποίος είναι παππούς του Πετρόμπεη είναι αυτός που πήρε για γυναίκα του τη νεράιδα. Ένας μύθος που επικρατεί στη Μάνη και που περιβάλλει την ισχύ της οικογένειας και λόγω της ιδιαίτερης ομορφιάς πολλών απογόνων του Γεωργάκη.

Κάποια μέρα, σύμφωνα με τον μύθο, Ο Γεώργιος Μαυρομιχάλης κατέβηκε στην παραλία για ψάρεμα και είδε μια πεντάμορφη κοπέλα πάνω στα βράχια μόνη και εγκαταλελειμμένη, της απηύθυνε χαιρετισμό, εκείνη όμως δεν απάντησε, έδειχνε με νοήματα ότι ήταν μουγκή. Την πήρε στο σπίτι του, την ερωτεύτηκε και μαζί της έκανε παιδιά., χωρίς να ακούσει
τη φωνή της.

Τούτο επέτεινε τη φήμη ότι ήταν ξωτικό, νεράιδα. Διεσώθη η φήμη ότι η γυναίκα αυτή είχε το όνομα Ελένη, ήταν κόρη του Βενετού Δόγη Μοροζίνη, πολιορκητού των Αθηνών και η οποία αψήφησε τη θέληση του πατρός της να παντρευτεί εκείνον που της πρότεινε για γαμπρό, και εκείνος διέταξε τη θανάτωσή της. Η μάνα της όμως μεσολάβησε και
η θανατική ποινή μετετράπη σε εξορία στον άγονο τόπο της Μάνης, όπου ευρωπαϊκό πλοίο την αποβίβασε και τη βρήκε ο Γεωργακης Μαυρομιχάλης.

Ο μύθος της νεράιδας φαίνεται ότι επηρεάζει τον Πετρόμπεη, ο οποίος χρησιμοποιεί το οικόσημο του Μοροζίνη κατά τη μύησή του στη Φιλική Εταιρεία ως σήμα αφιερώσεως. Ήταν ένας σταυρός κλεισμένος σε κύκλο, όπως το παραθέτει στον κατάλογο μελών της Φιλικής Εταιρείας ο Βαλέριος Μέξας, στο βιβλίο του «Οι Φιλικοί».

 

 

 

Πηγή: Οι Μαυρομιχαλαίοι- ΜΕ ΤΑ ΜΑΤΙΑ
ΕΝΟΣ ΑΠΟΓΟΝΟΥ
Εκδόσεις: α’πόστροφος ΚΕΡΚΥΡΑ
Συγγραφέας: ΓΙΩΡΓΗΣ ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ