Η Ήπειρος στον Αγώνα του 1821

Η Εθνεγερσία του 1821 κλείνει φέτος 200 χρόνια.

Ορόσημο τα 200 χρόνια πορείας μας να επαναγνωρίσουμε το συλλογικό μας “είναι” και να δούμε από τον καθρέφτη του παρελθόντος  τους τόπους,  τα γεγονότα, τα  πρόσωπα που σφυρηλάτησαν την ελληνική Επανάσταση.

ΤΟ ΙΔΑΝΙΚΟ ΤΗΣ ΕΛΕΥΘΕΡΙΑΣ

ΑΠΟΤΕΛΕΣΕ ΟΡΑΜΑ ΤΩΝ ΣΚΛΑΒΩΜΕΝΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ ΚΑΙ Ο ΑΓΩΝΑΣ ΤΟΥΣ ΕΦΕΡΕ ΤΟ ΠΟΛΥΠΟΘΗΤΟ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑ ΤΗΝ ΕΘΝΙΚΗ ΑΝΕΞΑΡΤΗΣΙΑ ΚΑΙ ΤΗ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΚΡΑΤΟΣ.

Η ΕΛΛΑΔΑ , ΩΣ ΚΑΡΠΟΣ ΤΟΥ ΑΓΩΝΑ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ ΣΥΓΚΑΤΑΛΕΓΕΤΑΙ  ΤΟ 1830 ΣΤΟΝ ΧΑΡΤΗ ΤΩΝ ΚΡΑΤΩΝ ΤΟΥ ΚΟΣΜΟΥ.

Ο ΑΓΩΝΑΣ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ ΣΥΓΚΙΝΗΣΕ, ΕΝΕΠΝΕΥΣΕ, ΣΥΣΤΡΑΤΕΥΣΕ ΠΟΛΛΟΥΣ ΦΙΛΕΛΛΗΝΕΣ, ΥΜΝΗΘΗΚΕ ΑΠΌ ΟΛΟΥΣ ΤΟΥΣ ΛΑΟΥΣ.

“Ο Θεός υπέγραψε την λευτεριά της Ελλάδος και δεν θα πάρη πίσω την υπογραφή του” , είχε αναφωνήσει ο μεγάλος Πολέμαρχος Θεόδωρος Κολοκοτρώνης.

ΤΙΣ ΑΛΥΣΙΔΕΣ ΤΗΣ ΣΚΛΑΒΙΑΣ ΕΜΕΛΛΕ ΝΑ ΤΙΣ ΣΠΑΣΟΥΝ ΟΙ ΕΛΛΗΝΕΣ ΜΕ ΤΟΝ ΟΡΚΟ ΤΟΥΣ ΚΑΙ ΤΟ ΣΥΝΘΗΜΑ:

 ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ Η ΘΑΝΑΤΟΣ

Μια αναδρομή στις τρεις αετοφωλιές των ανυπότακτων Ελλήνων  μας παραπέμπει στο Σούλι τη Μάνη και την Κρήτη

Η ΗΠΕΙΡΟΣ ΣΤΟΝ ΑΓΩΝΑ

Στην Ήπειρο εκείνοι που διακρίνονταν ήταν οι σκληροτράχηλοι και εμπειροπόλεμοι Σουλιώτες, οι οποίοι από τον Δεκέμβριο του 1820 βρίσκονταν ξανά στο Σούλι, και επαναστάτησαν. Τον ίδιο μήνα χτύπησαν τους Τούρκους, αποκόπτοντας την επικοινωνία των Ιωαννίνων με την Άρτα και την Πρέβεζα. Κατόπιν επιτέθηκαν εναντίον της Πάργας και της Άρτας, αλλά δεν μπόρεσαν να τις κυριεύσουν. Όμως κατάφεραν να νικήσουν τον οθωμανικό στρατό στη θέση Πέντε Πηγάδια, κόμβος της Άρτας και των Ιωαννίνων.

Τον αγώνα των Σουλιωτών ήρθαν να τον ενισχύσουν ο μανιάτης Πολέμαρχος Κυριακούλης Μαυρομιχάλης με τους άντρες του.

Η εκστρατεία στην Ήπειρο ήταν απαραίτητη για την επαναστατημένη Ελλάδα.

Θα ανέκοπτε  την πορεία των Τούρκων προς την Αιτωλοακαρνανία και η Επανάσταση θα στέριωνε στον Μοριά.  Θα τόνωνε το ηθικό των Ελλήνων,  αναγκαίο για την εξέλιξη του Αγώνα.

Κατά την 4η Ιουλίου 1822 δύο μεγάλες μάχες διεξήχθησαν στην Ήπειρο που καθόρισαν και την πορεία της εκστρατείας στην Ήπειρο:

Η ΜΑΧΗ ΤΗΣ ΣΠΛΑΝΤΖΑΣ – 4 ΙΟΥΛΙΟΥ 1822

ΚΥΡΙΑΚΟΥΛΗΣ ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ- ΟΠΛΑΡΧΗΓΟΣ ΤΗΣ ΜΑΝΗΣ.

Γεννήθηκε στο Λιμένι της Μάνης  και ήταν ο νεότερος αδερφός του Πετρόμπεη Μαυρομιχάλη.

Οι περιγραφές για τον Πολέμαρχο είναι : «Λεόντειον έχων την όψιν, μακροκόμης και με μεγάλους μύστακας, σύμφωνα με τη διήγης της εποχής».

 Το καλοκαίρι του 1822 συμμετείχε στην εκστρατεία στην Ήπειρο , 4 Ιουλίου και δέχθηκε επίθεση από 3.000 Τουρκαλβανούς και τσάμηδες στη Σπλάντζα Φαναρίου Πρέβεζας, στις εκβολές του Αχέροντα. Εκεί έπεσε ηρωικά μαχόμενος ο μανιάτης Πολέμαρχος , τα παλικάρια του τον μετέφεραν με τα πλοιάρια και τον ενταφίασαν στον κήπο των Ηρώων του Μεσολογγίου.

Η προτομή του ήρωα κοσμεί τον τόπο θυσίας του στη Βαλανιδορράχη του Δήμου Πάργας.

Οι Μανιάτες εκπαιδεύονταν στις πολεμικές τέχνες.   Χαρακτηριστική η φράση στις μανιάτικες οικογένειες:

Γεννήθηκε αγόρι- γεννήθηκε ντουφέκι.

Για πρώτη φορά φέτος θα παρελάσει  το λάβαρο της Μάνης, σύμβολο τρανό των αδούλωτων Ελλήνων, των απογόνων της αρχαίας Σπάρτης. Όπου η μεγάλη πατρίδα τους είχε ανάγκη οι άνδρες της Μάνης ποτέ δεν έπαψαν να είναι στρατιώτες στην υπηρεσία του Γένους.

Η σημαία των Μανιατών με τον μπλε σταυρό και το ” ΝΙΚΗ ή ΘΑΝΑΤΟΣ”, ήταν  εκείνη που κρατούσε η κάθε μάνα Μανιάτισσα όταν ξεπροβόδιζαν τους γιους τους σε πόλεμο, υπονοώντας «θα σε προσμένω ή με αυτή νικητή ή πάνω σε αυτή τραυματία νεκρό».

Η ΜΑΧΗ ΤΟΥ ΠΕΤΑ -4 ΙΟΥΛΙΟΥ 1822

Μετά την εξόντωση του Αλή Πασά, ο Χουρσίτ Πασάς ετοιμαζόταν να περάσει με τα στρατεύματά του στην Πελοπόννησο, προκειμένου να καταπνίξει την Επανάσταση.

 Έλληνες και Φιλέλληνες αγωνιστές, με επικεφαλής τον Αλέξανδρο Μαυροκορδάτο, προσπάθησαν να τον εμποδίσουν. Όμως ο οθωμανικός στρατός ήταν πολυάριθμος και οι ελληνικές δυνάμεις, χωρίς να έχουν την απαιτούμενη οργάνωση, νικήθηκαν στη μάχη του Πέτα στις 4 Ιουλίου του 1822. Περίπου το 1/3 των Ελλήνων αγωνιστών σκοτώθηκε, αρκετοί άλλοι αιχμαλωτίσθηκαν, ενώ άνοιξε ο δρόμος για την κατάληψη της Δυτικής Ελλάδας καθώς και για την πρώτη πολιορκία του Μεσολογγίου από τους Τούρκους. Επίσης, 68 από τους 93 Φιλέλληνες μαζί με τον αρχηγό τους Ανδρέα Δάνια έπεσαν στο πεδίο της μάχης. Η βαριά ήττα έκανε τους Σουλιώτες να συνθηκολογήσουν τον Σεπτέμβριο του 1822, εγκαταλείποντας οριστικά το Σούλι.

Ένας μεγάλος Σουλιώτης, ο καπετάνιος Μάρκος Μπότσαρης (1790-1823)

Στρατηγός, ήρωας της επανάστασης του 1821 και καπετάνιος των Σουλιωτών. Ύστερα από την πτώση του Σουλίου, πήγε στην Κέρκυρα μαζί με άλλους Σουλιώτες όπου κατατάχτηκε ως υπαξιωματικός στο σώμα των Ηπειρωτών και Σουλιωτών που συγκρότησαν οι Γάλλοι. Το 1814 μυήθηκε στη Φιλική Εταιρία.

Μεταξύ άλλων έλαβε μέρος και στη μάχη του Πέτα (4 Ιουλίου 1822) που κατέληξε σε καταστροφή, ενώ βρέθηκε μεταξύ των υπερασπιστών του Μεσολογγίου στην πρώτη του πολιορκία στα τέλη του 1822, όπου παρασύροντας τους Τούρκους σε πλαστές συνομιλίες έδωσε χρόνο στους πολιορκημένους να ενισχύσουν τις οχυρώσεις.

 Η ανιδιοτέλεια και οι στρατηγικές του ικανότητες στον αγώνα της εθνικής ανεξαρτησίας της Πατρίδας, οδήγησε με παρέμβαση του Αλέξανδρου Μαυροκορδάτου, ώστε να του δοθεί ο τίτλος του στρατηγού της Δυτικής Στερεάς Ελλάδας. Ο τιμητικός αυτός τίτλος προκάλεσε την αντιζηλία των άλλων οπλαρχηγών κάτι που εξόργισε τον Μπότσαρη.

Τότε έσκισε το χαρτί του διορισμού λέγοντας:

“Όποιος είναι άξιος παίρνει το δίπλωμα με το σπαθί του από τον πασά!”.

Τη νύχτα της 8ης Αυγούστου, στη  Μάχη του Κεφαλόβρυσου, Ο Μπότσαρης χτυπήθηκε από μια τουρκική σφαίρα του τρύπησε το κρανίο και τον άφησε νεκρό.

Τότε οι Σουλιώτες, αν και νίκησαν, διέκοψαν τον αγώνα για να παραλάβουν τον νεκρό αρχηγό τους και τα λάφυρα.

«Μάνα δεν ξαναγέννησε ήρωα σαν τον Μάρκο. Ο Μάρκος ήτανε τρανός. Είχε νου που δεν τον είχε άλλος. Είχε καρδιά λιονταριού και γνώμη δίκαιη σαν του Χριστού. Ούτε το δάκτυλό του δεν του φτάνουμε»-ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΚΑΡΑΪΣΚΑΚΗΣ.

 

Χρόνια πολλά Ελλάδα, Χρόνια πολλά απανταχού Έλληνες και Ελληνίδες!
Ο Συντάκτης